ما براى اين جمله نموديم از اين وجه روشن‌تر باشد . در هر حال ، علت اين‌كه براى خواندن قطع‌نامه ، چنين روزى انتخاب گرديد اين است كه در روز منى از تمام نقاط حجاز گروه انبوهى حاضر مىشدند و طبعاً با شنيدن قطع‌نامه ، مفاد آن‌را همراه خود برده و در سرتاسر شبه جزيره منتشر مىساختند . از برخى روايات استفاده مىشود كه امام على عليه السلام به‌خواندن آيات در جمرهء عقبه اكتفا نكرده ، بلكه آن را بر در منازل مشركان نيز تلاوت كرد . 4 . مفاد و شأن نزول آيات و نحوهء ابلاغ آنها به مشركان مىرساند كه پيامبر مىخواهد با اين قطع‌نامه اساس معنوى دولت جوان خود را پىريزى كند و رسميت دين و حكومت خود را در سراسر خاك شبه‌جزيره به سمع همگان برساند و با نداى رسا و عالم‌گير - هم‌چنان‌كه لفظ « اذان » از آن حاكى است - غيرقانونى بودن هر روشى را ، كه براساس يكتاپرستى استوار نباشد ، اعلام نمايد . قطع‌نامه موقعى ابلاغ گرديد كه پيامبر از جنگ « تبوك » بازگشته بود ، تمام ساكنان « طايف » و « تهامه » و « نجد » و قبايلى كه تا مرز « تبوك » مىزيستند همگى از آيين اسلام پيروى مىنمودند و تقريباً تمام شبه‌جزيره در قلمرو اسلام قرار گرفته بود ، در اين موقع مناسب بود براى تحكيم اساس حكومت جوان خود ، اعلام كند كه در قلمرو حكومت او ، جز يك عقيده ، آن‌هم توحيد و جز يك حكومت ، آن‌هم اسلام ، عقيده و حكومتى رسميت ندارد . 5 . شيوايى جملهء « وَبَشِّرِ الَّذِينَ كَفَرُوا بِعَذابٍ أَلِيمٍ » بر خوانندهء گرامى پنهان نيست . مقصود از به كار بردن لفظ « بشارت » در مورد عذاب دردناك ، نوعى استهزاست هم‌چنان كه در زبان فارسى در اين مواقع مىگويند : از فلانى با يك دست كتك پذيرايى كردند . 6 . مقصود از جملهء « وَلَمْ يُظاهِرُوا عَلَيْكُمْ » اين است كسى را كه بر ضد شماست كمك نكنند هم‌چنان كه قريش « بنىبكر » را ، كه با قبيلهء مسلمان « خزاعه » در نبرد بودند ، كمك كردند ، از اين جهت پيامبر پيمان خود را با قريش ناديده گرفت